ทฤษฎีการเรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบเว็บเควสท์

3.1 พฤติกรรมนิยม (Behaviorism) 3.1.1 ทฤษฎีเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้าและการตอบสนอง (S-R Theory) มาลี (2542: 81) กล่าวถึงทฤษฎีการเรียนรู้แบบต่อเนื่อง (Connectionism) ของ Thorndike (1967) ว่า การเรียนรู้เกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้าและการตอบสนอง โดยสิ่งเร้าสิ่งหนึ่ง อาจทำให้เกิดการตอบสนองได้หลายทาง โดยจะตอบสนองในทางใดทางหนึ่ง ที่พอใจที่สุดก่อน หากไม่ได้ผลตามที่ตนต้องการ จึงเลือกการตอบสนองอื่นๆ ต่อไป หรือกล่าวได้ว่าการเรียนรู้เกิดจากการลองผิดลองถูก (Trial and Error)

 ที่มา : มาลี. 2542 : 81 || Thorndike (1967 อ้างถึงใน มาลี, 2542: 81) ได้กล่าวถึงการทดลองของเขาว่า แมวที่กำลังหิวจัดโดนขังอยู่ในกรงปริศนา ซึ่งมีคานกลอยู่ ถ้าแมวไปเหยียบคานกลแล้วจะทำให้ประตูเปิดออกในที่สุดแมวก็สามารถออกจากกรงมากินอาหารที่วางอยู่นอกกรงได้ จึงได้สรุปเป็นกฎแห่งการเรียนรู้ 3 กฎคือ
 * แผนภาพที่ 1 แสดงการลองผิดลองถูก ที่มา

ก) กฎแห่งความพร้อม แบ่งเป็น 3 ประการได้แก่ เมื่อบุคคลพร้อมแล้วได้กระทำจะเกิดความพอใจ และเมื่อบุคคลพร้อมแล้ว ไม่ได้กระทำ จะเกิดความรำคาญ สุดท้ายเมื่อบุคคลไม่พร้อม แต่ถูกบังคับให้กระทำ จะเกิดความรำคาญใจ ข) กฎแห่งการฝึกหัด มีหลักว่า ถ้าบุคคลได้กระทำและฝึกหัด หรือทบทวนบ่อยๆ ก็จะกระทำได้ดีและเกิดความชำนาญ แต่ถ้าไม่ได้ฝึกฝนทบทวนบ่อยๆ ก็จะทำให้กระทำสิ่งนั้นๆ ไม่ได้ผลดีและไม่เกิดความชำนาญ <span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt;">ค) กฎแห่งผล มีหลักว่าบุคคลใดกระทำสิ่งนั้นๆ แล้ว ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ ก็อยากกระทำสิ่งนั้นๆ อีก <span style="display: block; margin: 0cm 0cm 0pt; mso-layout-grid-align: none; tab-stops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; text-align: justify; text-justify: inter-cluster;"><span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt;">3.1.2 ทฤษฎีการวางเงื่อนไขแบบการกระทำ (Operant Condition Theory)โดย Skinner (1953 อ้างถึงใน Woolfolk, 1993)ได้ศึกษาผลของสิ่งที่ตามมาต่อพฤติกรรม (The Effect of Consequences on Behavior) โดยใช้หนูขาวในกล่องทดลองที่เขาสร้างขึ้น เรียก Skinner Box ภายในกล่องมีถาดอาหาร และคานกลไก คานนี้ จะเชื่อมต่อกับกรวยกั้นอาหาร ในทางกลับกันปรับปรุงกล่องนี้ โดยเชื่อมต่อคานกลไกกับพื้นซึ่งสามารถปล่อยกระแสไฟฟ้ากระตุกหนูขาวได้ เปรียบกับการศึกษาผลของสิ่งที่ตามมาเชิงบวก (Positive Consequences) คืออาหาร หรือ สิ่งที่ตามมาเชิงกดดัน (Unpleasant Consequences) คือไฟฟ้ากระตุก สิ่งเหล่านี้เรียกว่าการเสริมแรง (Reinforcement) <span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt; margin: 0cm 0cm 0pt; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt;">แผนภาพที่ 2 แสดงการทดลองของ Skinner (Woolfolk, 1993: 203) <span style="display: block; margin: 0cm 0cm 0pt; mso-layout-grid-align: none; tab-stops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; text-align: center;"> <span style="display: block; margin: 0cm 0cm 0pt; mso-layout-grid-align: none; tab-stops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; text-align: justify; text-justify: inter-cluster;"><span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt;">3.2 พุทธิปัญญานิยม (Cognitivism) เริ่มจากกลุ่มจิตวิทยาเกสตอลท์ (Gestalt Psychology) ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มนี้ เกิดจากกลุ่มนักจิตวิทยาชาวเยอรมัน ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ศึกษาทั้ง กระบวนการ และผลผลิตของการจัด การรับรู้ (Product of Perceptual Organization) (Koffka, 1963 อ้างถึงใน Parsons, Hinson and Sardo-Brown, 2001) คำว่า "Gestalt" หมายถึง "แบบ" (Form) "การจัดเรียงหมวดหมู่" (Configuration) (Benjafield, 1992: 15 อ้างถึงใน Parsons, Hinson and Sardo-Brown, 2001) <span style="display: block; margin: 0cm 0cm 0pt; mso-layout-grid-align: none; tab-stops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; text-align: justify; text-justify: inter-cluster;"><span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt;">มาลี (2542 : 90)ได้ให้ความหมายของ "Gestalt" แปลว่า "ลักษณะส่วนรวม" (As a Whole) และได้กล่าวถึง การทดลองของนักจิตวิทยากลุ่มนั้นว่าดังนั้นจึงพอสรุปความหมายของ "Gestalt" ได้ว่า เป็นการมองสิ่งต่างๆ ที่มีลักษณะร่วมกันหรือเป็นการจัดหมวดหมู่นั่นเอง โคห์เลอร์และคณะได้ทำการทดลองโดยนำลิงชิมแปนซีมาขังไว้ในกรง บริเวณนอกกรงแขวนกล้วยไว้หวีหนึ่ง ห่างจากระยะที่มือของลิงจะเอื้อมถึง ข้างๆ กรงมีไม้อยู่ 4 อันทั้งสั้นและยาว อันสั้นอยู่ใกล้มือของลิง ส่วนอันยาวอยู่ไกลออกไป ในครั้งแรกลิงแก้ปัญหาที่จะนำกล้วยลงมากินให้ได้ โดยใช้วิธีลองผิดลองถูก แต่ก็ไม่ได้ผล ลิงได้ใช้ปัญญาในการแก้ปัญหาคือพิจารณาสิ่งเร้าที่อยู่รอบตัวรวมๆ กัน และพิจารณาหาความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้าดังกล่าวผสมผสานกับประสบการณ์เดิมที่เคยใช้กิ่งไม้สอยผลไม้ในป่า จนในที่สุดลิงก็เกิดความคิดความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งในการแก้ปัญหาในครั้งนี้ โดยเอื้อมมือไปหยิบไม้อันสั้นข้างกรงแล้วเอาไม้อันสั้นเขี่ยไม้อันยาวข้างกรงมาถือไว้ แล้วใช้ไม้อันยาวสอยกล้วยลงมากินได้ <span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt; margin: 0cm 0cm 0pt; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt;">แผนภาพที่ 3 หลากหลายจุด (Spots?) <span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt; margin: 0cm -18pt 0pt 0cm; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt;">ที่มา : Block and Yuker, 1992 อ้างถึงใน Parsons, Hinson and Sardo Brown. <span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt; margin: 0cm -18pt 0pt 0cm; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; tabstops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt;">(2001: 249)

<span style="display: block; margin: 0cm 0cm 0pt; mso-layout-grid-align: none; tab-stops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; text-align: justify; text-justify: inter-cluster;"><span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt;">จากภาพที่ 3 บางท่านไม่สามารถเห็นสุนัขในภาพได้ นั่นก็เพราะว่า ยังเพ่งมองแต่องค์ประกอบเป็นส่วนๆ ยังไม่ได้มองโครงสร้างปัญหาโดยส่วนรวม (Splotcher) ทุกแง่มุมเสียก่อน ซึ่งการมองปัญหาโดยส่วนรวมนี้ จะช่วยให้เราเชื่อมโยงความสัมพันธ์ ของความรู้เดิมที่มีอยู่ นำมาใช้แก้ปัญหาใหม่ๆ ได้ในที่สุด (Parsons, Hinson and Sardo-Brown, 2001) <span style="display: block; margin: 0cm 0cm 0pt; mso-layout-grid-align: none; tab-stops: 43.1pt 61.25pt 86.45pt 118.8pt 140.35pt 165.0pt; text-align: justify; text-justify: inter-cluster;"><span style="font-family: 'Angsana New','serif'; font-size: 16pt;">3.3 วิศนุกรรมนิยม (Constructivism) จากทฤษฎีพัฒนาพุทธิปัญญาของ Piaget (Piaget'sTheory of Cognitive Development) Piaget นักจิตวิทยาชาวสวิส ได้ตั้งประเด็นศึกษาว่า มนุษย์เลือกและจัดการข้อมูล มีลักษณะเป็นอย่างไร? และมีกระบวนการเปลี่ยนแปลงพัฒนาได้อย่างไร? Piaget ใช้วิธี คลินิกพรรณนา (Clinical-Descriptive Method) โดยเขาได้คัดเลือกเด็กจำนวนหนึ่ง และได้ตั้งคำถามต่างๆ มีการบันทึกการตอบสนองของเด็กอย่างละเอียด รวมทั้งได้สำรวจพฤติกรรมของเด็กนั้นด้วย ถึงแม้ว่าจำนวนเด็กในคราวนั้นจะน้อยก็ตาม แต่เขาก็ได้ติดตามศึกษาพัฒนาการ ของเด็กที่คล้ายกัน เป็นช่วงเวลามากกว่าหนึ่งปี (Piaget, 1964, 1969 อ้างถึงใน Parsons, Hinson and Sardo Brown, 2001) สิ่งที่เขาค้นพบก็คือ การพัฒนาพุทธิปัญญาของเด็ก มีผลมาจากการกระทำของสิ่งแวดล้อม และความสัมพันธ์ของเด็กกับสิ่งแวดล้อม กระบวนการดังกล่าวมีองค์ประกอบ 4 ส่วนได้แก่ Schema คือระบบการจัดการการรับรู้ Assimilation คือ การประสานข้อมูลใหม่ เข้าสู่ระบบการจัดการการรับรู้ของตน Accommodation คือ การนำข้อมูลหรือความรู้นั้น มาตีความหมายใหม่ และจัดระบบการจัดการ การรับรู้ของตน และท้ายสุด Equilibration คือ สถานะความสมดุลระหว่าง Assimilation กับ Accommodation กล่าวคือ หากข้อมูลใหม่จากสิ่งแวดล้อม สอดคล้องเข้ากับตนได้ ก็จะเกิดความสมดุล หากข้อมูลใหม่จากสิ่งแวดล้อม ไม่สอดคล้องกับตน ก็จะไม่ยอมรับ โดยลักษณะที่เกิดขึ้นจะเป็นการคัดสรร พัฒนาความรู้ ให้เหมาะสมกับประสบการณ์ของตนเอง(Parsons, Hinson and Sardo-Brown, 2001: 35-38 and Woolfolk, 1993: 27-29)